Werken met stof: risico’s en wetgeving

Werknemers in de Bouw, Industrie en Infra kunnen worden blootgesteld aan kwartsstof, houtstof of asbest. Dit zijn kankerverwekkende stoffen die bij de mens kanker veroorzaken of het ontstaan van kanker bevorderen. Langdurige blootstelling aan stof van kwartshoudend materiaal (zandsteen,  kalkzandsteen, cellenbeton, betonsteen), hout of asbest kan bij werknemers schade aan gezondheid en zelfs kanker veroorzaken. Het is dus van groot belang verantwoord aan de slag te gaan.

Wie hebben te maken met kwartshoudend stof:

Niet alleen diegenen die zelf kwartshoudend materiaal bewerken, maar ook werknemers en derden in hun directe omgeving kunnen hieraan worden blootgesteld. Daarnaast kan men in aanraking komen met asbest.

Wie hebben te maken met houtstof:

Niet alleen diegenen die zelf hout bewerken, maar ook werknemers en derden in hun directe omgeving kunnen hieraan worden blootgesteld. Daarnaast kan men in aanraking komen met asbest.

Wie hebben te maken met asbest:

Mensen die tegenwoordig nog te maken hebben met asbest, houden zich bezig met slopen, renoveren of onderhoud.

Wat zegt de wet- en regelgeving? Arbobesluit:

Kern van de wet is dat alle kankerverwekkende stoffen vervangen moeten worden door minder schadelijke alternatieven. Om de risico’s van het werken met kankerverwekkende of mutagene stoffen en kankerverwekkende processen te kunnen inschatten, te vermijden en in elk geval tot een minimum terug te brengen, zijn in het Arbobesluit regels voor het werken met deze stoffen opgenomen. De werkgever is verplicht om alle mogelijke risico’s door arbeid voor werknemers te inventariseren en te beoordelen. Naast enige algemene voorschriften voor het werken met gevaarlijke stoffen, bevat dit hoofdstuk voorschriften over het werk met kankerverwekkende of mutagene stoffen in het algemeen en met bepaalde kankerverwekkende stoffen, zoals asbest in het bijzonder.

Kernpunten uit het Arbobesluit:

  • Werknemers hebben recht op een arbeidsgezondheidskundig onderzoek voorafgaand aan de werkzaamheden waarbij zij blootgesteld worden aan gevaarlijke stoffen en bij klachten bij een collega die op soortgelijke wijze aan gevaarlijke stoffen is blootgesteld.
  • Risico-inventarisatie en -evaluatie is verplicht. Denk hierbij aan:
    • Welke stoffen gewerkt wordt en waarom deze niet vervangen kunnen worden.
    • Wie hebben er te maken met de stoffen en hoe vaak komen zij in aanraking.
    • Welke maatregelen zijn getroffen.
  • De overheid heeft in bijlage XIII van de Arbeidsomstandighedenregeling publieke

grenswaarden vastgesteld voor een beperkt aantal chemische stoffen vast.

  • De wettelijke grenswaarde voor kwartsstof is 0,075 mg/m³ bij een achturige werkdag.
  • De wettelijke grenswaarde voor houtstof is 2 mg/m³ bij een achturige werkdag.
  • Probeer blootstelling altijd te voorkomen en wanneer dit niet kan de blootstelling te beperken.
  • Zorg voor een veilige plek om te eten en drinken zonder blootstelling. Gebruik doeltreffende kleding en zorg voor was- en doucheruimten indien nodig.